این فصل برای حسابدار و مدیر مالی است. برای کار روزانهٔ مجموعه لازم نیست آن را بدانید، اما اگر میخواهید بدانید عددهای گزارشها از کجا میآیند، از اینجا شروع کنید. آنچه در این فصل آمده مربوط به پلن تجاری و زنجیرهای است که حسابداری کامل دارند.
اصل اول: رویداد را ثبت کنید، سند خودکار است
در کیوزین تقریباً هیچوقت لازم نیست سند حسابداری دستی بنویسید. هر رویداد واقعی، مثل تسویهٔ یک سفارش یا ثبت فاکتور خرید، سند خودش را میزند. سند دستی (در «ابزارهای پیشرفته» ← «دفتر روزنامه») فقط برای مواردی است که رویداد معادلی در پنل ندارند.
در فهرست اسناد، سند خودکار با نام منشأ خودش دیده میشود («موجودی اولیه»، «رسید کالا»، «ضایعات» و…). سندی که منشأ شناختهشدهای ندارد «سند خودکار» و سند دستی «سند حسابداری» نام دارد.
هر رویداد چه سندی میزند
کدها از سرفصل پیشفرض کیوزین است که در «سرفصل حسابها» میبینید.
| رویداد | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| صدور فاکتور فروش (خودکار با تسویهٔ سفارش) | ۱۱۰۷ حسابهای دریافتنی تجاری (به نام مشتری؛ سفارش بینام به نام یک طرف حساب پیشفرض برای مشتریان مهمان) | ۴۱۰۱ تا ۴۱۰۳ فروش، ۴۱۰۴ درآمد خدمات، ۴۱۰۵ درآمد ارسال، ۲۱۰۴ مالیات فروش پرداختنی |
| بهای تمامشدهٔ همان فروش (اگر رسپی و انبار دارید) | ۵۱۰۱ تا ۵۱۰۳ بهای مواد مصرفی | ۱۱۱۰ و حسابهای موجودی |
| دریافت پول سفارش: نقد | ۱۱۰۱ صندوقها | ۱۱۰۷ |
| دریافت پول سفارش: کارتخوان | ۱۱۰۴ وجوه در راه کارتخوان (به تفکیک دستگاه) | ۱۱۰۷ |
| دریافت پول سفارش: آنلاین | ۱۱۰۵ وجوه در راه درگاه آنلاین | ۱۱۰۷ |
| دریافت پول سفارش: کارتبهکارت و حواله | ۱۱۰۳ بانکها | ۱۱۰۷ |
| دریافت پول سفارش: چک | ۱۱۰۶ اسناد دریافتنی | ۱۱۰۷ |
| فروش نسیه | — (فاکتور فروش در ۱۱۰۷ باز میماند) | — |
| مصرف پرسنل | ۵۲۰۳ مزایا و رفاه کارکنان (تا سهمیه)، ۱۱۰۹ دریافتنی از کارکنان (مازاد) | ۱۱۰۷ |
| رسید کالا (خودکار با فاکتور خرید) | ۱۱۱۰ تا ۱۱۱۳ موجودی، بسته به نوع کالا | ۲۱۱۲ کالای دریافتشده و فاکتور نشده |
| ثبت بدهی فاکتور خرید | ۲۱۱۲، ۱۱۱۶ مالیات خرید، ۵۳۰۶ حمل و ارسال (کرایهٔ روی فاکتور)، ۵۳۱۲ هزینههای متفرقه (ردیف بدون کالا) | ۲۱۰۱ حسابهای پرداختنی تجاری (تأمینکننده) |
| پرداخت به تأمینکننده | ۲۱۰۱ | ۱۱۰۱ صندوق، ۱۱۰۳ بانک یا ۲۱۰۲ اسناد پرداختنی (چک) |
| وصول چک دریافتی | ۱۱۰۳ بانکها | ۱۱۰۶ اسناد دریافتنی |
| وصول چک پرداختی | ۲۱۰۲ اسناد پرداختنی | ۱۱۰۳ بانکها |
| موجودی اولیهٔ انبار | ۱۱۱۰ موجودی | ۳۱۰۵ تراز افتتاحیه و انتقالی |
یک فروش نقدی در دفتر
خوراکی، نوشیدنی یا کالای بازفروش
فروش و بهای تمامشدهٔ هر کالا روی سرفصل دستهٔ منوی آن ثبت میشود. این را در فرم دستهبندی، فیلد «سرفصل درآمد و بهای تمامشده»، تعیین کنید: محصولات خوراکی (۴۱۰۱/۵۱۰۱)، محصولات نوشیدنی (۴۱۰۲/۵۱۰۲) یا کالای بازفروش (۴۱۰۳/۵۱۰۳). دستهای که تعیین نشده، از دستهٔ والد و در نهایت «خوراکی» میگیرد.
سندهای فروش چند ثانیه بعد ثبت میشوند
تسویهٔ سفارش منتظر دفتر کل نمیماند. پرداخت همان لحظه ثبت میشود و سند حسابداری آن در صف ثبت قرار میگیرد. معمولاً چند ثانیه بعد ثبت میشود. اگر ثبت شکست بخورد، سیستم چند بار دوباره تلاش میکند (تا چند ساعت).
اگر رویدادی پس از همهٔ تلاشها ثبت نشود، صفحهٔ «امروز» آن را نشان میدهد و با «دیدن رویدادهای ثبتنشده» به فهرست آنها در «فاکتورهای فروش» میروید. بعد از رفع علت (معمولاً سال مالی یا دورهٔ بسته)، اجرای دوبارهٔ رویداد را بزنید. اجرای دوباره هرگز سند تکراری نمیسازد. کنترل «فروش ثبتنشده در دفتر» در پایان روز هم همین را میسنجد.
فروشی که تاریخش پیش از نخستین سال مالی است در دفتر ثبت نمیشود؛ نتیجهٔ آن دوره با «تاریخ شروع حسابداری کامل» یکجا وارد دفتر میشود (پایین).
سند ثبتشده تغییر نمیکند
هیچ سند قطعیای ویرایش یا حذف نمیشود. اصلاح همیشه با یک سند تازه است که اثر قبلی را برمیگرداند:
| برای اصلاح | از این استفاده کنید |
|---|---|
| فاکتور فروش | برگشت فروش در «فاکتورهای فروش» |
| فاکتور خرید مستقیم، پیش از پرداخت و مصرف | «اصلاح فاکتور» یا «ابطال» در «فاکتور خرید» |
| فاکتور خرید پرداختشده یا مصرفشده | «ثبت برگشت کالا» در «فاکتور خرید» |
| کارتخوان یا حساب مقصد یک پرداخت | تصحیح مقصد در شیفت |
| سند دستی | پنل دکمهٔ برگشت سند ندارد؛ یک سند دستی تازه با جای بدهکار و بستانکار عوضشده بزنید |
سال مالی و دورهها
- سال مالی بر پایهٔ سال شمسی است. سیستم سال جاری و سال بعد را خودکار باز میکند، پس اول فروردین هیچ ثبتی متوقف نمیشود. سالی که انسان بسته باشد بسته میماند.
- هر سال دوازده دورهٔ حسابداری (ماه) دارد. در «دورههای مالی» هر دوره سه وضعیت دارد:
| وضعیت | یعنی |
|---|---|
| باز | ثبت عادی |
| بسته نرم | ثبت روی این دوره بسته است، اما مالک یا مدیر مالی میتواند آن را دوباره باز کند |
| بسته قطعی | برگشتناپذیر. فقط از «بسته نرم» به آن میرسید و فقط وقتی هیچ سند نیمهکارهای در دوره نمانده باشد |
وقتی تاریخ یک سند در دورهٔ بسته است، مثلاً فاکتور خریدی که دیر به دست حسابدار رسیده، سیستم رد نمیکند. پیشنهاد میدهد سند با تاریخ اولین دورهٔ باز ثبت شود و تاریخ اصلی کاغذ را کنار سند نگه میدارد.
شمارهٔ سندها
اسناد مالی شمارهای به این شکل دارند: PI-1405-B5-0005
| بخش | معنی |
|---|---|
PI | نوع سند (این مثال: فاکتور خرید) |
1405 | سال مالی |
B5 | شعبه؛ فقط وقتی مجموعه بیش از یک شعبه دارد |
0005 | شمارهٔ ترتیبی در همان سال و شعبه |
در فهرستها شکل کوتاه دیده میشود و شمارهٔ کامل با نگه داشتن نشانگر روی آن.
تاریخ شروع حسابداری کامل
مجموعهای که مدتی بدون حسابداری کامل کار کرده، در «ابزارهای پیشرفته» ← «تاریخ شروع حسابداری کامل» روزی را تعیین میکند که از آن به بعد سود و زیان کامل است:
- درآمد و هزینهٔ ثبتشده پیش از آن تاریخ (فروش نسیه، خرید نسیه) در یک سند به «سود و زیان انباشته» منتقل میشود.
- ماندهٔ شمارششدهٔ صندوق و بانک هر شعبه وارد میشود و تفاوت آن با دفتر در «تراز افتتاحیه و انتقالی» مینشیند.
- ماندهٔ انبار از ارزش دفتر انبار خوانده میشود. پیش از این کار شمارش انبار را ثبت کنید.
گزارشها و خروجی
صفحهٔ «گزارشات» دفتر روزنامه، دفتر کل، دفتر معین، تراز آزمایشی، سود و زیان، ترازنامه، جریان نقدی و گزارشهای فروش، حاشیهٔ محصول، انبار و خرید را دارد. همهٔ گزارشها برای یک شعبه یا همهٔ شعب گرفته میشوند. خروجی Excel با فونت فارسی و اعداد بزرگ دقیق است.
همهٔ مقالههای این بخش